Phương pháp vật lý trị liệu hô hấp nhi

Trẻ nhỏ rất dễ gặp các bệnh lý hô hấp do hệ hô hấp còn chưa hoàn thiện, sự thay đổi môi trường và thời tiết khiến trẻ chưa thích ứng kịp. Bệnh rất dễ tiến triển nặng và trở nên khó chữa nếu không được thăm khám và điều trị kịp thời. Với trẻ bị bệnh về hô hấp, bác sĩ thường chỉ định vật lý trị liệu hô hấp nhi nhằm cải thiện chức năng hô hấp và trả lại hệ hô hấp bình thường cho trẻ nhỏ.

Phương pháp vật lý trị liệu hô hấp nhi

Vật lý trị liệu hô hấp là gì?

Phương pháp vật lý trị liệu hô hấp bao gồm rất nhiều kỹ thuật, biện pháp điều trị, chẳng hạn phương pháp vật lý như dùng lực của tay hay dùng các loại máy và dụng cụ hỗ trợ hoặc cũng có thể dùng cả hai biện pháp. Vật lý trị liệu hô hấp có tác dụng phục hồi các chức năng hô hấp và điều trị hỗ trợ tắc nghẽn đường hô hấp như giúp phổi giãn nở được tốt hơn, tăng cơ lực hệ thống hô hấp, loại bỏ chất tiết hoặc chất nhầy trong đường hô hấp của người bệnh.
Tuy nhiên, mặc dù mang đến những lợi ích nhất định nhưng vật lý trị liệu hô hấp chỉ đóng vai trò như một biện pháp hỗ trợ, mà không phải là một phương pháp điều trị chính những bệnh lý hô hấp. Nguyên nhân là do phương pháp này không thể điều trị nguyên nhân gây ra các bệnh lý hô hấp nên không thể điều trị triệt để tình trạng bệnh lý hô hấp. Vì vậy, để điều trị hiệu quả cho bệnh nhân, cần xác định nguyên nhân gây nên bệnh hô hấp một cách chính xác nhất.

Vật lý trị liệu hô hấp nhi là gì?

Trẻ em thường gặp phải những bệnh lý liên quan đến đường hô hấp, nhất là trẻ từ sơ sinh đến 3 tuổi rất dễ bị một số bệnh như viêm mũi họng, viêm đường hô hấp trên, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi, ứ đàm gây xẹp phổi,...

Trẻ em thường gặp những bệnh lý liên quan đến đường hô hấp, nhất là trẻ từ sơ sinh đến 3 tuổi

Bệnh nhi đang bị bệnh đường hô hấp thường được chỉ định phương pháp vật lý trị liệu hô hấp nhi. Tác dụng của phương pháp này là phục hồi sự thông thoáng cho phế quản, tiểu phế quản và phổi của trẻ bằng cách tống những chất đàm nhớt, chất bẩn có trong đường hô hấp của trẻ ra ngoài. Theo một số nghiên cứu, trong những trường hợp trẻ bị viêm tiểu phế quản dẫn đến biến chứng xẹp phổi, khi áp dụng vật lý trị liệu hô hấp nhi mang lại hiệu quả cao. So với kỹ thuật hút đàm bằng nội soi phế quản như trước đây, phương pháp này giúp bệnh nhân mau chóng hồi phục hơn.
Vật lý trị liệu hô hấp nhi gồm một số kỹ thuật sau:
- Rửa mũi hay còn gọi là thông mũi họng ngược dòng.
- Dẫn lưu tư thế.
- Tập thở: Tập thở ra chậm rãi, kéo dài, thở ra khi gắng sức, thở ngực chủ động, thở có đối kháng, thở cơ hoành bằng cách thực hiện động tác như vỗ rung, hít vào chậm với một số dụng cụ, vận động trị liệu hô hấp, kích thích ho, ho có trợ giúp,...

Khi nào chỉ định vật lý trị liệu hô hấp nhi?

Những trường hợp bệnh lý hô hấp có khả năng gây ra những biến chứng do ứ đàm sẽ được chỉ định vật lý trị liệu hô hấp nhi, cụ thể là:
- Trẻ bị ứ đàm làm tắc nghẽn phổi hay trẻ nằm tại giường quá lâu.
- Trẻ mắc phải những bệnh lý mạn tính dẫn đến ứ đọng đàm trong đường hô hấp, mắc các bệnh lý có thể là bệnh lý về thần kinh - cơ, bệnh bại não, bệnh đường hô hấp mạn tính.
- Trẻ bị ứ đàm gây xẹp phổi.
- Bệnh nhi gặp biến chứng ứ đàm sau khi phẫu thuật, đặc biệt là những phẫu thuật liên quan đến lồng ngực.
Những bệnh nhi bị nhiễm khuẩn hô hấp, có thể là viêm phổi hoặc viêm thanh khí phế quản, viêm tiểu phế quản nhưng không để lại biến chứng do ứ đàm thì không cần thiết tập vật lý trị liệu hô hấp nhi.

Trẻ bị ứ đàm thường được chỉ định làm vật lý trị liệu hô hấp nhi

Quy trình thực hiện vật lý trị liệu hô hấp nhi

Tùy thuộc tình trạng mỗi bệnh nhi cụ thể, các bác sĩ sẽ chỉ định số lần thực hiện phương pháp vật lý trị liệu hô hấp cho trẻ nhỏ. Thường kéo dài 10–15 phút/lần, gồm 3 bước chính:
- Bước 1: Làm loãng đàm bằng rửa mũi. 
- Bước 2: Hỗ trợ tống đàm qua kỹ thuật hỉ mũi. 
- Bước 3: Đẩy đàm ra ngoài bằng kỹ thuật chặn gốc lưỡi.

Kỹ thuật hỉ mũi giúp tống xuất đàm nhớt ra khỏi vùng mũi - trên hầu họng

Những lưu ý khi thực hiện phương pháp

Trước khi cho trẻ thực hiện phương pháp vật lý trị liệu hô hấp nhi, ba mẹ cần lưu ý những điều sau:
- Do phương pháp vật lý trị liệu hô hấp nhi đòi hỏi người thực hiện phải có chuyên môn cao nên ba mẹ của trẻ không nên tự ý thực hiện phương pháp này cho trẻ tại nhà, đặc biệt là thực hiện bước 3 của kỹ thuật. Vì bước này cần có sự chỉ định của bác sĩ và phải do các kỹ thuật viên được đào tạo bài bản mới thực hiện được để tránh các nguy cơ xảy ra.
- Trước khi thực hiện kỹ thuật, ba mẹ nên cho trẻ ăn khoảng 2 giờ và cho trẻ dùng khí dung để làm loãng lượng đờm ra, nhờ đó dễ dàng tống xuất khi thực hiện kỹ thuật.
- Sau khi trẻ thực hiện kỹ thuật, có thể cho trẻ uống nước ấm, ăn, uống sữa sau 10 phút thực hiện dịch vụ.
- Phương pháp vật lý trị liệu hô hấp nhi cần kết hợp với việc chăm sóc trẻ đúng cách mới có thể phòng bệnh cho trẻ. Đối tượng dễ mắc các bệnh hô hấp là trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh đến 3 tuổi. Vì thế, gia đình nên chú ý giữ ấm trẻ trong thời tiết lạnh, xây dựng chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng cho con, lên lịch tiêm phòng cho trẻ đầy đủ, thường xuyên dùng nước muối sinh lý vệ sinh mũi họng, hạn chế cho trẻ tiếp xúc gián tiếp với khói thuốc lá.

Trước khi thực hiện kỹ thuật, ba mẹ nên cho trẻ ăn khoảng 2 giờ

Tóm lại, kỹ thuật vật lý trị liệu hô hấp nhi có tác dụng cải thiện chức năng hô hấp ở trẻ, giúp trẻ lưu thông đường thở. Để phương pháp này đạt hiệu quả điều trị cao, cần kết hợp cùng với phương pháp điều trị nội khoa, giúp bệnh nhi nhanh chóng hồi phục chức năng hô hấp.
Để tìm hiểu thêm thông tin về phương pháp Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Đồng Tháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp tại bệnh viện hoặc tổng đài 02773.875.993 để được hỗ trợ.